Baron Paul Melchior is overleden op maandag 15 september 2004 op de ouderdom van 78 jaar. Hij had onlangs een heelkundige ingreep moeten ondergaan voor een heupprothese en is overleden ten gevolge van pijnlijke verwikkelingen.
Paul Melchior was een bijzonder iemand. Hij heeft heel veel bijgedragen tot de ontwikkeling van de geofysica, niet alleen door een uitnemend wetenschapper te zijn maar tevens een groot leider. Van 1973 tot 1991 was hij Secretaris-generaal van de Internationale Unie voor Geodesie en Geofysica (I.U.G.G.), waarvan hij ere-Secretaris-generaal is gebleven tot aan zijn dood. De reden waarvoor hij deze post zo lang heeft bezet, is dat hij dit buitengewoon vermogen had om de verwachtingen van zijn collega's te beantwoorden en het was moeilijk om voor hem een opvolger te vinden voor die veeleisende functie. Eén van zijn successen, als Secretaris-generaal, was de toetreding van China als lid van de I.U.G.G. en hij ontwikkelde, bij die gelegenheid, al zijn talenten als diplomaat.
In de loop van zijn lange en vruchtbare wetenschappelijke loopbaan is Paul Melchior Directeur van het Internationaal Centrum van de Aardgetijden geweest (1958-1995), Voorzitter van de Commissie van de Aardrotatie van de Internationale Astronomische Unie (1967-1970) en Voorzitter van CODATA (1974-1978).
Paul Melchior had wiskunde gestudeerd aan de Université Libre de Bruxelles en behaalde zijn doctoraat in de wiskundige wetenschappen aan dezelfde universiteit in 1951. Zijn beroepsloopbaan startte in 1949 als assistent bij de Koninklijke Sterrenwacht van België. Hij werd er directeur van in 1981 en bleef dit tot aan zijn pensioen in 1990. Paul Melchior was diepgaand gehecht aan de Sterrenwacht. Het is niet mogelijk al zijn bijdragen op te sommen aan de ontwikkeling van de geofysica en van de geodesie bij de Koninklijke Sterrenwacht van België en deze is hem erkentelijk voor de grote vermaardheid die hij haar alzo heeft bijgebracht. Omwille van zijn loopbaan geheel toegewijd aan de wetenschap en zijn internationale faam kende Koning Boudewijn hem in 1993 de titel van baron. Paul Melchior plaatste dit eerbewijs boven alles. Hij was zeer gehecht aan zijn land en aan het koningshuis.
|
| Grote Meridiaancirkel Askania |
|
| Kwartsclinometer Verbaandert-Melchior |
|
| TRANET station |
|
| SG GWR-T003 |
Paul Melchior was ook hoogleraar aan de Université Catholique de Louvain. Zijn voordrachten waren uitmuntent door zijn enorme kennis en ervaring. Hij begeleidde verschillende doctoraatsstudenten, die zich ermee zeer vereerd voelden. Ten zeerste opgeslorpt door zijn wetenschappelijke en administratieve taken, koos hij ervoor zijn vertrouwen te geven aan zijn doctorandi eerder dan de ontwikkeling van hun thesis dag op dag te volgen. Zijn deur stond altijd open om over wetenschap te praten en hij bezorgde steeds oordeelkundige raadgevingen. Paul Mechior bezorgde meerdere van zijn studenten een betrekking aan de Koninklijke Sterrenwacht van België en ondersteunde anderen met hun sollicitatie aan academische instellingen.
De laatste jaren was hij sterk betrokken in de ontwikkeling van het Europees Centrum voor Geodynamica en voor Seismologie (ECGS) in Luxemburg. Paul Melchior, één van de stichters van het E.C.G.S., was het meest actieve lid van het wetenschappelijk comité.
Ondanks zijn veelvuldige bezigheden vond Paul Melchior de tijd om bijna 300 wetenschappelijke artikels te schrijven, een reeks boeken in het Frans over de "Planetaire Fysica en Dynamica", alsook drie monografieën in het Engels uitgegeven bij Pergamon Press. De eerste, enkele tientallen jaren geleden verschenen, was gewijd aan de aardgetijden. Ze vormt nog steeds het enig volledige boek over het onderwerp. Men zal zich hem herinneren als "de vader van de aardgetijden" en in de loop van zijn leven heeft hij talrijke huldebetuigingen en eervolle onderscheidingen ontvangen, ook in het buitenland. Opmerkelijk hierbij zijn - naast de titel van baron toegekend door de Koning der Belgen - zijn titel-verkiezing "Fellow" van de American Geophysical Union in 1978, zijn benoeming tot ere-hoogleraar van het Instituut voor Geodesie en Geofysica van de Academia Sinica van China, en zijn benoeming tot buitenlands lid van de academies voor Wetenschappen van Finland, Nederland, Spanje en Roemenië.
Paul Melchior had een buitengewoon sterke persoonlijkheid. Naast zijn wetenschappelijke loopbaan, was hij een humanist levendig geboeid door geschiedenis en door literatuur. Met de nationale en internationale politiek, die hem veel interesseerde, vond hij aldaar zijn favoriete discussieonderwerpen voor bespreking. Iedereen die de kans had een maaltijd met hem te delen zal nooit die zo aangename momenten vergeten, doorgebracht met te luisteren naar zijn geanimeerde verhalen en zijn ongelofelijke anekdotes. Men zal ook de herinnering bewaren aan zijn smaak voor de goede keuken, in het bijzonder de Italiaanse keuken.
Als vriend was Paul Melchior een rechtschapen iemand in wie men vertrouwen kon hebben. Hij hield eraan aan zijn vrienden te schrijven en zijn briefwisseling was overvloedig, aangenaam en verrijkend. Overtuigd postzegelverzamelaar, verdacht men hem ervan, wanneer hij een brief verzond, te loeren op de terugkerende post in de hoop zijn verzameling te kunnen verrijken met een mooie zegel.
Een man met zulke veelomvattende geest en ruime blik kon rekenen op een uitzonderlijke vrouw. Mevrouw Melchior was letterlijk in dienst van de loopbaan van haar man. Talrijke keren bereidde zij maaltijden voor wetenschappers die op bezoek kwamen. Zij heeft ook de Russische taal geleerd om de belangrijke Russische bibliografie te vertalen nopens de aardgetijden, niet alleen voor haar echtgenoot maar eveneens voor de lezers van het "Bulletin d'Information des Marées Terrestres" .
Paul Melchior wordt gemist door zijn familie en vrienden maar
ook door veel van zijn collega's over de hele wereld.
Zijn lijfspreuk was : "In Omnibus Terris Amicus".
